Trump hengdi portrett af Andrew Jackson upp ķ forsetaskrifstofunni sem eru skilaboš til bankamannanna og viš skiljum aš Sešlabanki Bandarķkjanna, stofnašur įriš 1913, og starfar enn, peningastjórarnir eru viš stjórnvölinn ķ Amerķku.

Tekiš af vefsķšunni: https://www.youtube.com/watch?v=-Y6VKVtgrLU žann 18. okt. 2019.
Efni sķšunnar er frį 9. mars 2017.

Trump gerši svolķtiš sem į eftir aš gera sešlabankamennina ęvareiša. Nś um stundir gera allir sér grein fyrir, eša žó kannski ekki, aš Amerķku er ķ raun stjórnaš af djśprķkinu og af Sešlabanka Bandarķkjanna.

Einkahluthafar eiga sešlabankann, hann er einkastofnun og alls ekki hluti af rķkisstjórninni. Viš vitum žetta og žaš sem žeir eru aš gera nśna er aš bśa til sķna eigin sögu um hvernig žeir gera žetta.


Ķ aprķl 2016 tilkynnti Jacob Lew fjįrmįlarįšherra aš 5, 10 og 20 dollara sešlunum yrši skipt śt fyrir nżja hönnun įriš 2020. Hann lét žetta hljóma eins og įętlun fjįrmįlarįšuneytisins um aš endurhanna sešlana vęri til aš svara kröfu almennings, aš fólk vildi algera endurnżjun sešlanna.


Samkvęmt fjįrmįlarįšuneyti Bandarķkjanna žį fóru hópar ašgeršasinna og hópar į samskiptavefjum aš kalla eftir žessu og žeir vildu fį į sešlana fólk eins og Eleanor Roosevelt, fyrrum forsetafrś, Rosu Parks, ein af žeim sem hóf réttindabarįttu svartra, Wilmu Mankiller, fyrsta kvenkyns höfšingja Cherokee-žjóšarinnar, Harriet Tubman, sem var afrķsk-amerķskur ašgeršasinni, og marga ašra.


Fjįrmįlarįšuneytiš sagši ekkert um hvašan hugmyndirnar voru fengnar og valdar, hvernig allt žetta atvikašist en viš getum séš aš žetta var upphafiš. Žeir vildu koma žessu stefnumįli į framfęri ķ Amerķku.


Ég er viss um aš allir litu į sešlana sķna og hugsušu: „Ja, mér er svosem sama, enginn horfir į sešilinn žannig lagaš, žetta er bara peningasešill. Žetta er ekki einu sinni gjaldmišill frį Bandarķkjastjórn. Žetta er blašsnepill sem tįknar skuld.“


En heila mįliš var aš fjarlęgja einn einstakling, aš hreinlega žurrka śt sögu Andrew Jackson. Žaš var ašalmarkmišiš ķ žessu öllu og viš getum séš nśna aš Trump, sem į žessum tķma var enn forsetaframbjóšandi, kom 7. forseta Bandarķkjanna til varnar.


Andrew Jackson į sér merkilega sögu og žaš viršist harkalegt aš taka einhvern af dagskrį. Aušvitaš var žaš notaš gegn honum aš hann įtti žręla og žannig hluti en viš veršum aš fara aftur til žess tķma. Į žessum tķma voru hlutir mjög, mjög ólķkir žvķ sem žeir eru ķ dag og ef viš fęrum til baka ķ tķma žį yršum viš aš breyta allri sögunni.


Žannig aš žegar Trump flutti inn ķ Hvķta hśsiš 20. janśar žį hengdi hann strax upp portrett af Andrew Jackson ķ forsetaskrifstofunni og Trump fór ekki dult meš žaš aš 7. forseti Bandarķkjanna er bęši fyrirmynd hans og įtrśnašargoš.


Žannig aš spurningin er: Af hverju vildu žeir fjarlęgja Jackson af peningasešlinum?
Muniš aš žeir eru aš reyna aš endurskrifa sögu Sešlabanka Bandarķkjanna meš žvķ aš žurrka śt allt um og fyrir 1913.

 Ķ mörgum skólabókum śr ęsku okkar var talaš um sešlabankann, talaš um aš viš hefšum aldrei įtt aš hafa sešlabanka ķ žessu landi og ef viš förum aftur til įrsins 1828, žegar Jackson var ķ forsetaframboši, žį var slagorš hans: „Enginn banki og Jackson eša banki og enginn Jackson.“
Jackson lżsti opinberlega yfir strķši gegn bönkunum og hann vann.


Įriš 1831 sendi Nicholas Biddle, forseti Annars banka Amerķku, sendi frumvarp til žingsins til aš śtvķkka stofnskrį bankans. Žingiš samžykkti frumvarpiš en Andrew Jackson beitti neitunarvaldi gegn žvķ sem žingiš gat ekki hunsaš.


Jackson talaši um hęttuna viš sešlabanka.

„Žaš eru ekki ašeins okkar eigin žegnar sem fį aš njóta örlętis stjórnvalda. Śtlendingar eiga meira en įtta milljón hlutabréf ķ žessum banka. [...] 

Stafar frelsi okkar og sjįlfstęši ekki nein hętta af banka sem ķ ešli sķnu hefur svo lķtil tengsl viš land okkar? [...]

Aš stżra gjaldmišli okkar, aš taka į móti almannafé okkar og lįta žśsundir žegna okkar vera hįša sér; žaš vęri ógurlegra og hęttulegra en flota- og herliš óvinarins.“

Andrew Jackson eyšilagši žetta fyrirkomulag.                        
Įriš 1833 flutti hann rķkissjóšinn frį žessum Öšrum banka Amerķku til nokkurra višskiptabanka ķ Bandarķkjunum og žaš sem kemur enn frekar į óvart er aš viš lok forsetatķšar sinnar hafši Andrew Jackson tekist aš borga algerlega upp skuldir žjóšarbśsins.


Sešlabankamenn reyndu margoft aš rįša hann af dögum, žaš var skotiš į hann en žeir losnušu ekki viš hann.

Hann dó seinna af nįttśrulegum orsökum. Įšur en hann dó var hann spuršur aš žvķ hvaš hann teldi vera sitt helsta afrek. Įn žess aš hika svaraši Andrew Jackson: „Ég drap bankann.“

Trump hengdi portrett af Andrew Jackson upp ķ forsetaskrifstofunni sem eru skilaboš til bankamannanna og viš skiljum aš Sešlabanki Bandarķkjanna, sem var stofnašur įriš 1913 og hefur veriš til stašar ķ yfir hundraš įr nśna, aš peningastjórarnir hafa veriš viš stjórnvölinn ķ Amerķku ķ mjög langan tķma.


Žeir hata Andrew Jackson og viš getum skiliš af hverju žeim er mjög illa viš Donald Trump žannig aš spurningin er: Ętlar hann aš losa sig viš Sešlabankann, ętlar hann aš taka af skariš?
000

Bankasaga Bandarķkjanna - Vafalaust sįst mér yfir helstu atriši og lķklega eru nokkur smįatriši röng en hér er hęgt aš fį aš vita heilmikiš um žaš hvaš varš um peningana okkar, frjįlsa landiš okkar og heiminn“. Allt į ķslensku.

Jónas Gunnlaugsson | 13. aprķl 2019

Egilsstašir, 18.10.2019  Jónas Gunnlaugsson

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband